معرفی شیمیایی و خواص عمومی پلی اتیلن گلایکول PEG 600
پلی اتیلن گلایکول، یک پلی‌اتر خطی با فرمول کلی HO–(CH₂CH₂O)n–H است. PEG 600 دارای 12-13 واحد اتیلن اکساید است که درنتیجه وزن مولکولی آن بین 550 تا 650 گرم برمول، و عدد هیدروکسیل آن 172 تا 204 mg/gKOH متغیر است. PEG 600 در دمای محیط به‌صورت مایع بی‌رنگ و کمی چسبناک است که در بسیاری از حلال‌های آلی قطبی مانند استون و الکل‌ها محلول است.
وجود گروه‌های هیدروکسیل انتهایی در ساختار پلی اتیلن گلایگول، امکان واکنش‌های اتری و استری شدن و تشکیل پیوند یورتانی با ایزوسیانات‌ها را فراهم می‌کند .
روش تولید پلی اتیلن گلایکول PEG 600
پلی اتیلن گلایکول، عمدتا از روش پلیمریزاسیون حلقه باز آنیونی اتیلن اکسید (EO)، در حضور آغازگرهایی مانند آب، مونو اتیلن گلایکول یا دی اتیلن گلایکول و با استفاده از کاتالیزورهای قلیایی تولید می‌شود. این واکنش، در دمای 80 تا 140 درجه سانتی‌گراد و فشار کنترل شده 1 تا 7 بار انجام می‌شود. وزن مولکولی پلی اتیلن گلایکول، با نسبت اتیلن اکساید به آغازگر، مقدار کاتالیزور و زمان واکنش کنترل می‌شود. پس از اتمام واکنش، مراحل خنثی‌سازی و فیلتراسیون برای حذف آب، بقایای کاتالیزور و مواد فرار انجام می‌شود .
ویژگی‌های فنی پلی اتیلن گلایکول PEG 600
پلی اتیلن گلایکول، رطوبت‌پذیری متوسطی دارد و با افزایش وزن مولکولی، رطوبت‌پذیری آن کاهش می‌یابد. محلول آبی پلی اتیلن گلایکول PEG 600 تولیدی پتروشیمی شازند، معمولاً pH در محدوده 5-7 دارد. این ماده در شرایط بی‌اثر، تا دمای 200 تا 250 درجه سانتی‌گراد پایدار است. با این حال، در دماهای بالا و یا در حضور اکسیدهای فلزی، ممکن است تخریب اکسیداتیو تسریع شود و منجر به تغییر رنگ ماده شود.
ویسکوزیته سینماتیک PEG 600، در دمای 40 درجه سانتی‌گراد 60-66 cst است و با افزایش دما، کاهش می‌یابد. این رفتار رئولوژی، منجر به کاربرد آن به عنوان یک کمک فرآیند و تقویت‌کننده روانکاری در پوشش‌ها و فرآیند‌ها می‌شود.
PEG 600 با سیستم‌های پایه آب، اکثر حلال‌های قطبی، پرکننده‌ها، انواع رنگدانه‌ها و افزودنی‌های رایج، سازگار است. بنابراین، به‌عنوان یک کمک فرآیند، نرم‌کننده و اصلاح‌کننده رئولوژی در مواد و صنایع پایین‌دستی استفاده می‌شود .
کاربردهای پلی اتیلن گلایکول PEG 600
خواص آبدوستی، روانکاری و حلالیت PEG 600، منجر به کاربرد گسترده آن در چسب‌ها و درزگیرها، پوشش‌ها، الاستومرها، لوازم آرایشی و بهداشتی، مواد جانبی دارویی، شوینده‌های خانگی و فرآوری پلاستیک می‌شود.
لوازم آرایشی بهداشتی و مراقبت شخصی
باتوجه به ماهیت نسبتا خنثی، بوی کم، غیرفرار بودن و احتمال پایین ایجاد حساسیت، از PEG 600 در صنعت آرایشی بهداشتی، استفاده می‌شود. از پلی اتیلن گلایکول 600 به عنوان حلال، مرطوب‌کننده، نرم‌کننده و عامل قوام‌دهنده در کرم‌ها، لوسیون‌ها، استیک‌ها، ژل‌ها و هم‌چنین در صابون‌ها، مواد شوینده، جلادهنده‌ها و پاک‌کننده‌ها استفاده می‌شود.
صنعت داروسازی
گریدهای PEG، الزامات داروسازی مانند USP/NF و BP را برآورده می‌کنند. بنابراین، به طور گسترده از پلی اتیلن گلایکول به عنوان حلال، بایندر، روان‌کننده و نرم‌کننده، در پماد، روکش قرص، کپسول ژلاتینی و داروهای خوراکی مایع استفاده می‌شود.
صنعت چسب و نساجی
در صنعت چسب و نساجی، از پلی اتیلن گلایکول به عنوان نرم‌کننده، حالت‌دهنده، روان‌کننده و عامل ضد الکتریسیته ساکن استفاده می‌شود. زیرا این ماده، باعث افزایش خیس شدن سطح و چسبندگی بهتر چسب و پوشش به سطوح می‌شود.
سرامیک و کاشی
علاوه بر موارد فوق، از پلی اتیلن گلایکول به طور گسترده به عنوان نرم‌کننده، روان‌کننده و بایندر در صنعت سرامیک و کاشی نیز، استفاده می‌شود.