معرفی شیمیایی نرمال بوتیل استات گرید یورتانی
نرمال بوتیل استات گرید یورتانی یا بوتیل اتانوات با فرمول شیمیایی C6H12O2، مایعی شفاف و بیرنگ است که حلالیت خوبی برای انواع رزینها و پلیمرها دارد. این حلال در آب نامحلول است، اما امتزاجپذیری بسیار خوبی با استون، الکلها و اترها دارد، بنابراین گزینهای مناسب برای سیستمهای پایه حلال است و در فرمولاسیونهای پایه آب کاربرد ندارد.
نرمال بوتیل استات، پایداری شیمیایی خوبی دارد، هرچند با اکسید کنندهها و اسید و بازهای قوی واکنش میدهد. بهدلیل قدرت حلالیت خوب، کشش سطحی پایین و سرعت تبخیر متوسط این حلال، از آن در سیستمهایی که تعادل بین جریانپذیری و زمان خشک شدن ضروری است، استفاده میشود .
روش تولید نرمال بوتیل استات گرید یورتانی
نرمال بوتیل استات از واکنش استریشدن n-بوتانول با اسید استیک و در حضور کاتالیزور اسیدی (معمولا اسید سولفوریک) تولید میشود. با جداسازی آزئوتروپیک و حذف آب از محیط واکنش، تعادل واکنش به سمت تکمیل شدن و تشکیل استر پیش میرود. سپس کاتالیزور اسیدی خنثی شده و با فرآیند تقطیر، محصول نهایی خالص میشود .
ویژگیهای فنی نرمال بوتیل استات گرید یورتانی
n-بوتیل استات گرید یورتانی در دسته حلالهای با فراریت متوسط قرار میگیرد. یعنی به اندازهای سریع تبخیر میشود که برای پوششها و جوهرها مناسب است، اما به اندازه کافی کند تبخیر میشود که فرصت کافی برای ایجاد جریان خوبِ پوشش و تراز کردن فیلم را فراهم کند.
باتوجه به قطبیت نسبتاً متوسط این حلال، میتواند طیف وسیعی از رزینها (آلکیدها، آکریلیکها، نیتروسلولزها، پلی یورتانها) را بهخوبی حل کند. علاوه براین، امتزاجپذیری خوب نرمال بوتیل استات با سایر حلالهای آلی، امکان ایجاد فرمولاسیونهای متنوع را فراهم میکند. همچنین بوی نسبتاً مطبوع و میوهای نرمال بوتیل استات در مقایسه با برخی حلالهای قویتر منجر به کاربرد آن در صنایع آرایشی بهداشتی نیز شده است.
باتوجه به اشتعالپذیری بالای نرمال بوتیل استات (نقطه اشتعال حدود 22 تا 27 درجه سانتیگراد) نیاز است در محیط با تهویه مناسب نگهداری شود و در فرآیندهای جابجایی و حمل و نقل آن از تجهیزات ضد انفجار استفاده و الزامات ایمنی، رعایت شود .
نرمال بوتیل استات گرید یورتان دارای خلوص حداقل ۹۹٫۵ درصد و مقدار آب حداکثر ۰٫۰۵ درصد وزنی است. میزان کم رطوبت در این گرید، برای فرمولاسیونهای پلییورتانی و دیگر سیستمهای حساس به رطوبت پارامتر بسیار مهمی است.
کاربردهای نرمال بوتیل استات گرید یورتانی
از N-بوتیل استات در صنایع مختلفی استفاده میشود:
رنگ و پوششهای پلییورتانی
نرمال بوتیل استات گرید یورتان بهعنوان حلال در فرمولاسیون رنگها و پوششهای پایهحلال، بهویژه سیستمهای پلییورتانی و فرمولاسیونهای حساس به رطوبت، استفاده میشود. خلوص حداقل ۹۹٫۵ درصد و مقدار آب حداکثر ۰٫۰۵ درصد وزنی، این گرید را برای کاربردهایی که کنترل رطوبت حلال در آنها اهمیت دارد، مناسب میسازد. قدرت حلالیت و سرعت تبخیر متوسط آن نیز به جریانپذیری و تراز شدن پوشش کمک میکند.
از کاربردهای این گرید میتوان به پوششهای پلییورتانی و لاکهای نیتروسلولزی در رنگآمیزی و بازسازی رنگ خودرو، پوششهای چوب و پوشش لوازم خانگی اشاره کرد.
چسبها و درزگیرها
حلالیت خوب رزین و پلیمرها در نرمال بوتیل استات گرید یورتانی، سرعت تبخیر متوسط و سازگاری آن با بسیاری از زیرلایهها، منجر به کاربرد این حلال در چسبها و درزگیرهای مورد استفاده در صنایع بستهبندی، نجاری، مبلمان و ساختمان شده است.
لوازم آرایشی و دارویی
نرمال بوتیل استات در فرمولاسیون عطرها، پاککنندههای لاک ناخن و برخی داروها کاربرد دارد.
از آنجا که رزینهای تشکیلدهنده فیلم را به خوبی حل میکند و با سرعت متوسطی تبخیر میشود، در لاک ناخن و حتی پاککنندههای لاکها استفاده میشود.
بهدلیل بوی میوهای و خواص حلالی نرمال بوتیل استات، از آن به عنوان کمک حلال یا حامل در فرمولاسیون برخی عطرها و لوازم آرایشی استفاده میشود.
به لطف قدرت حلالیت و نقطه جوش متوسط نرمال بوتیل استات، میتوان از آن به عنوان حلال واکنش یا حلال استخراج در تولید ترکیبات آلی و برخی داروها استفاده کرد.