معرفی شیمیایی نرمال بوتیل استات گرید A
نرمال بوتیل استات گرید A یا بوتیل اتانوات با فرمول شیمیایی C6H12O2، مایعی شفاف و بیرنگ است که حلالیت خوبی برای انواع رزینها و پلیمرها دارد. این حلال در آب نامحلول است، اما امتزاجپذیری بسیار خوبی با استون، الکلها و اترها دارد، بنابراین گزینهای مناسب برای سیستمهای پایه حلال است و در فرمولاسیونهای پایه آب کاربرد ندارد.
نرمال بوتیل استات، پایداری شیمیایی خوبی دارد، هرچند با اکسید کنندهها و اسید و بازهای قوی واکنش میدهد. بهدلیل قدرت حلالیت خوب، کشش سطحی پایین و سرعت تبخیر متوسط این حلال، از آن در سیستمهایی که تعادل بین جریانپذیری و زمان خشک شدن ضروری است، استفاده میشود .
روش تولید نرمال بوتیل استات گرید A
نرمال بوتیل استات از واکنش استریشدن n-بوتانول با اسید استیک و در حضور کاتالیزور اسیدی (معمولا اسید سولفوریک) تولید میشود. با جداسازی آزئوتروپیک و حذف آب از محیط واکنش، تعادل واکنش به سمت تکمیل شدن و تشکیل استر پیش میرود. سپس کاتالیزور اسیدی خنثی شده و با فرآیند تقطیر، محصول نهایی خالص میشود .
ویژگیهای فنی نرمال بوتیل استات گرید A
n-بوتیل استات گرید A در دسته حلالهای با فراریت متوسط قرار میگیرد. یعنی به اندازهای سریع تبخیر میشود که برای پوششها و جوهرها مناسب است، اما به اندازه کافی کند تبخیر میشود که فرصت کافی برای ایجاد جریان خوبِ پوشش و تراز کردن فیلم را فراهم کند.
باتوجه به قطبیت نسبتاً متوسط این حلال، میتواند طیف وسیعی از رزینها (آلکیدها، آکریلیکها، نیتروسلولزها، پلی یورتانها) را بهخوبی حل کند. علاوه براین، امتزاجپذیری خوب نرمال بوتیل استات با سایر حلالهای آلی، امکان ایجاد فرمولاسیونهای متنوع را فراهم میکند. همچنین بوی نسبتاً مطبوع و میوهای نرمال بوتیل استات در مقایسه با برخی حلالهای قویتر منجر به کاربرد آن در صنایع آرایشی بهداشتی نیز شده است.
باتوجه به اشتعالپذیری بالای نرمال بوتیل استات (نقطه اشتعال حدود 22 تا 27 درجه سانتیگراد) نیاز است در محیط با تهویه مناسب نگهداری شود و در فرآیندهای جابجایی و حمل و نقل آن از تجهیزات ضد انفجار استفاده و الزامات ایمنی، رعایت شود .
نرمال بوتیل استات گرید A دارای خلوص حداقل ۹۸ درصد و مقدار آب حداکثر ۰٫۱ درصد وزنی است. این مشخصات، در کنار قدرت حلالیت و سرعت تبخیر متوسط، آن را برای استفاده در فرمولاسیونهای متداول رنگ، پوشش و جوهر مناسب میسازد.
کاربردهای نرمال بوتیل استات گرید A
از N-بوتیل استات در صنایع مختلفی استفاده میشود:
پوششها و جوهرها
از نرمال بوتیل استات گرید A به عنوان حلال در سیستمهای نیتروسلولز، آکریلیک، آلکیدی و پلی یورتان استفاده میشود. در صنعت خودرو، از این حلال در پوششهای پایه، پوششهای رویه و شفافکنندههای حلالپایه استفاده میشود. زیرا نقطه جوش متوسط و سرعت تبخیر این حلال، به جریانپذیری خوب رزین و تشکیل فیلم باکیفیت و یکنواخت کمک میکند. همچنین، قدرت حلالیت بالای آن، سبب حل شدن رزین و پراکندگی بهتر رنگدانه میشود.
نرمال بوتیل استات گرید A برای فرمولاسیونهای حاوی رزینهای آلکیدی، آکریلیک، اپوکسی و پلیاستر، کوپلیمرهای وینیلی و مشتقات سلولزی مانند نیتروسلولز و سلولز استات بوتیرات کاربرد دارد. انتخاب مقدار مصرف و ترکیب آن با سایر حلالها باید متناسب با رزین و شرایط فرآیند انجام شود.
در صنعت چاپ نیز، از نرمال بوتیل استات در جوهرهای پایه حلال برای چاپ ورقی، فلکسوگرافی و گراور استفاده میشود. قابلیت اختلاط آن با سایر مواد آلی به تنظیم زمان خشک شدن و بهبود چسبندگی لایههای جوهر کمک میکند.
چسبها و درزگیرها
حلالیت خوب رزین و پلیمرها در نرمال بوتیل استات گرید A، سرعت تبخیر متوسط و سازگاری آن با بسیاری از زیرلایهها، منجر به کاربرد این حلال در چسبها و درزگیرهای مورد استفاده در صنایع بستهبندی، نجاری، مبلمان و ساختمان شده است.
لوازم آرایشی و دارویی
نرمال بوتیل استات در فرمولاسیون عطرها، پاککنندههای لاک ناخن و برخی داروها کاربرد دارد.
از آنجا که رزینهای تشکیلدهنده فیلم را به خوبی حل میکند و با سرعت متوسطی تبخیر میشود، در لاک ناخن و حتی پاککنندههای لاکها استفاده میشود.
بهدلیل بوی میوهای و خواص حلالی نرمال بوتیل استات، از آن به عنوان کمک حلال یا حامل در فرمولاسیون برخی عطرها و لوازم آرایشی استفاده میشود.
به لطف قدرت حلالیت و نقطه جوش متوسط نرمال بوتیل استات، میتوان از آن به عنوان حلال واکنش یا حلال استخراج در تولید ترکیبات آلی و برخی داروها استفاده کرد.