معرفی شیمیایی و خواص عمومی پارافین مایع
پارافین مایع، مخلوطی از هیدروکربنهای مایع است که از نفت بهدست میآید. بنابراین، برای پارافین مایع نمیتوان یک فرمول تجربی یا جرم مولی واحد تعیین کرد. این محصول عمدتاً شامل هیدروکربنهای اشباع از جمله پارافینهای نرمال و شاخهدار و ساختارهای سیکلوپارافینی است .
پارافین مایع، بهصورت مایعی روغنی، شفاف، بیرنگ و بیبو است که ماهیتی آبگریز دارد اما با حلالهای هیدروکربنی غیرقطبی سازگار است. عملکرد آن در بسیاری از فرمولاسیونها ناشی از قطبیت پایین، روانکاری و توانایی تشکیل فاز روغنی است، به همین دلیل میتواند بهعنوان امولینت، روانکار، کمکفرآیند، تنظیمکننده ویسکوزیته، یا جزئی از فرمولاسیون پلیمری استفاده شود .
روش تولید پارافین مایع
تولید صنعتی پارافین مایع اساساً یک فرآیند پالایش و خالصسازی نفت است. نفت خام ابتدا تفکیک میشود و در ادامه معمولاً تقطیر خلأ برای تولید برشهای مناسب به کار میرود. سپس این برشها بهصورت مرحلهای پالایش میشوند تا آروماتیکها، ترکیبات گوگردی، ناخالصیهای قطبی، واکسها، مواد رنگزا و سایر اجزای نامطلوب حذف شوند. فرآیندهای پالایشی که برای تولید پارافین مایع استفاده میشود شامل هیدروژناسیون کاتالیستی یا هیدروایزومریزاسیون/هیدروکراکنینگ هستند .
ویژگیهای فنی پارافین مایع
از نظر عملکردی، پارافین مایع دارای استحکام مکانیکی به معنای مواد جامد نیست. ارزش آن بیشتر در روانکاری، نرمکنندگی، آبگریزی، تعدیل فرمولاسیون و پایداری است. در یک سیستم پلیمری، افزودن پارافین مایع میتواند نرمی و فرایندپذیری را بهبود دهد، روانکاری ایجاد کند، شکنندگی را کاهش دهد و به جلوگیری از ترکخوردگی کمک کند. در چسبها نیز برای تنظیم ویسکوزیته و بهبود عملکرد فرمولاسیون کاربرد دارد .
کاربردهای پارافین مایع
صنعت لاستیک و پلاستیک
در صنعت پلاستیک لاستیک، پارافین مایع بسته به نوع پلیمر میتواند بهعنوان روغن فرآیندی، روانکار، اکستندر یا جزء نرمکننده عمل کند. این ماده میتواند نرمی و فرآیندپذیری را افزایش داده و به کاهش شکنندگی و ترکخوردگی کمک کند. شفافیت این گرید و پایداری مناسب آن در کاربردهایی که روغنهای فرآیندی تیره موجب افت ظاهر محصول میشوند مزیت محسوب میشود.
چسب و درزگیر
پارافین مایع در برخی چسبها و درزگیرهای صنعتی بهعنوان کمک فرمولاسیون، اکستندر، روانکار یا تنظیمکننده ویسکوزیته کاربرد دارد. مقدار بهینه مصرف به نوع پلیمر، سیستم tackifier، ویسکوزیته هدف، رفتار حرارتی و خواص مکانیکی نهایی بستگی دارد.
روانکاری صنعتی
روانکاری عالی، پایداری شیمیایی مناسب، رفتار غیرخورنده و شفافیت، پارافین مایع را به گزینهای مناسب برای برخی روانکاریهای سبک و حفاظت سطحی تبدیل کرده است.
آرایشی بهداشتی
بهدلیل ماهیت روغنی، روانکاری، پایداری شیمیایی، بوی کم و تشکیل فیلم نرم روی پوست، از پارافین مایع در کرمها، لوسیونها، روغنهای پوستی و محصولات امولینت استفاده میشود. برای استفاده آرایشی، انتخاب گرید با خلوص مناسب و انطباق با الزامات مقرراتی ضروری است و گرید صنعتی نباید بدون ارزیابی بهجای گرید آرایشی یا دارویی استفاده شود.
صنایع دارویی
پارافین مایع یا روغن معدنی سفید بسیار پالایششده سابقه طولانی در کاربردهای دارویی دارد. در تولید و فرمولاسیون میتواند بهعنوان روانکار یا کمکفرآیند مورد استفاده قرار گیرد. کاربرد دارویی نیازمند کنترل خلوص بسیار سختگیرانهتر از مصارف عمومی صنعتی است و باید با مونوگرافهای فارماکوپهای و الزامات حوزه مربوطه مطابقت داشته باشد.