معرفی شیمیایی و خواص عمومی لورامید
لورامید، نوعی دی اتانول آمید اسید چرب است که از واکنش اسید چرب (اسید لوریک) با دی اتانول آمین حاصل میشود. ساختار کلی لورامید بهصورت R-C(=O)-N(CH₂CH₂OH)₂ است، که در آن R معمولا یک زنجیره 12 کربن است. این ماده، دردمای محیط به صورت مایع ویسکوز و زرد کمرنگ است و جزء مواد فعال سطحی غیر یونی، دستهبندی میشود.
لورامید در آب قابل پخش و تا حدی محلول است اما بهخوبی در اتانول، ایزوپروپانول و گلایکولها حل شده و قابل امتزاج است. سازگاری بالای لورامید با سورفکتانتهای آنیونی، حلالهای آلی و روغنها، آن را به یک افزودنی چند منظوره و ارزشمند در صنعت مواد شوینده، تبدیل میکند . در بعضی موارد سویامید میتواند جایگزین مناسبی برای لورامید باشد .
روش تولید لورامید
لورامید DEA از روش واکنش تراکمی روغن کوکونات در دمای بالا و گاهی در حضور کاتالیزور KOH (جهت تسریع آمیداسیون) تولید میشود. در این فرآیند، مخلوطی از lauric and myristic acid با دی اتانول آمین یا تری اتانول آمین به نسبت مولی 1 به 1 یا 1 به 2 واکنش داده و محصول نهایی، تولید میشود .
ویژگیهای فنی لورامید
استفاده از لورامید در ترکیب با سورفکتانتهای اولیه آنیونی و آمفوتریک (مانند تگزاپون) سبب افزایش حجم و پایداری کف میشود. همچنین این ماده، بهعنوان بهبوددهنده غلظت در محصولاتی مانند شامپوها و پاککنندهها بهکار میرود. علاوه براین، لورامید کشش سطحی آب را کاهش میدهد و به پایداری امولسیونها در ترکیب فازهای روغن و آب کمک میکند.
لورامید در دمای محیط پایدار است، اما در کنار اسیدها و بازهای قوی یا در دمای بالاتر از 120 درجه سانتیگراد به آرامی هیدرولیز شده و اسیدهای چرب آزاد و دی اتانول آمین، آزاد میکند. بنابراین برای نگهداری طولانی مدت لورامید، باید آن را در ظروف کاملا بسته، محیط خشک و در دمای کمتر از 40 درجه سانتیگراد نگهداری کرد. همچنین از قرار گرفتن در معرض هوا و اشعه UV پرهیز شود، تا از تیره شدن و افزایش مقدار اسیدهای چرب آزاد، جلوگیری شود .
کاربردهای لورامید
نقش لورامید DEA در افزایش میزان کف، غلظتدهی و امولسیونکنندگی، سبب کاربرد آن در بخشهای لوازم آرایشی، پاککنندههای خانگی و حتی چسب و پوشش شده است.
لوازم آرایشی و بهداشتی
از لورامید در انواع شامپوهای سر و بدن، مایع دستشویی، پاککنندههای صورت و صابونهای مایع، استفاده میشود. این ماده، منجربه پایداری کف، افزایش ویسکوزیته و پایداری امولسیون شده و با عطرها و نرمکنندهها، نیز سازگاری بالایی دارد.
صنعت نظافت خانگی و صنعتی
لورامید در مایع ظرفشویی، مایع لباسشویی، پاککنندههای سطوح و شویندههای کارواش استفاده میشود. استفاده از لورامید در این ترکیبات، خاصیت شویندگی و مرطوبکنندگی را افزایش داده و با کاهش دوز سورفکتانت اولیه، هزینه فرمولاسیون را کاهش میدهد.
صنعت چسب و پوشش
لورامید به عنوان یک امولسیفایر غیر یونی در پوششهای پلی یورتانی پایه آب و چسبهای اکریلیک نیز، بهکار میرود. این ماده، مرطوبکنندگی رنگدانه و پایداری اندازه ذرات را در امولسیونهای صنعتی بهبود میبخشد.